Tiêu Diện Đại Sĩ
Vị hộ pháp diện mạo dữ tợn cai quản quỷ thần, chủ trì lễ thí thực, được xem là hóa thân của Bồ Tát Quán Thế Âm.
Tiêu Diện Đại Sĩ (dân gian quen gọi là ông Tiêu, ông Tiêu Diện) là vị hộ pháp có diện mạo dữ tợn, thống lãnh các loài quỷ thần, và là vị chủ lễ thí thực cô hồn. Theo truyền thống, ngài được xem là một hóa thân của Bồ Tát Quán Thế Âm, hiện tướng uy mãnh để nhiếp phục và cứu độ loài ngạ quỷ.
Gốc từ: “Tiêu Diện” (焦面) nghĩa là gương mặt cháy sém; “Đại Sĩ” là bậc thượng nhân, từ thường dùng tôn xưng Bồ Tát. Hình tượng ngài thường có mặt xanh đỏ, miệng phun lửa, trên đầu đội tượng Quán Âm — ngầm chỉ bản thể từ bi ẩn sau tướng phẫn nộ.
Trong các đàn tràng thí thực (như Mông Sơn thí thực, phóng diệm khẩu — mở cổ họng bị lửa đốt của ngạ quỷ), Tiêu Diện Đại Sĩ giữ vai trò chủ quản, dẫn dắt và giữ trật tự cho các cô hồn đến thọ nhận đồ ăn pháp thực. Hình ảnh này biểu đạt tinh thần Đại thừa: lòng từ bi vươn tới cả những cảnh giới đau khổ, tăm tối nhất.
Ví dụ: Trong nhiều chùa Việt Nam, tượng ông Tiêu thường được đặt nơi đàn chẩn tế, đối ứng trong các lễ trai đàn cầu siêu, đặc biệt dịp Vu Lan.
Dễ nhầm: Vẻ ngoài hung tợn của Tiêu Diện Đại Sĩ không phải là quỷ dữ hay ác thần; đó là tướng phẫn nộ che giấu tâm đại bi, dùng uy lực để cứu độ. Cũng đừng lẫn ngài với Diêm Vương hay các vị phán quan ở địa ngục — vai trò và bản chất khác hẳn.