Cô hồn

Cô hồn là cách gọi những hương linh, vong hồn không nơi nương tựa, không có thân nhân thờ cúng, phải lang thang đói khổ. Trong tín ngưỡng và sinh hoạt Phật giáo dân gian, các cô hồn thường được hướng tới với lòng thương xót và được cứu độ qua những lễ thí thực (bố thí thức ăn).

Gốc từ: “Cô” nghĩa là đơn côi, lẻ loi, không nơi cậy nhờ; “hồn” chỉ linh hồn, vong linh. “Cô hồn” là những vong linh cô độc, không người chăm lo nhang khói.

Quan niệm về cô hồn gắn với giáo lý luân hồi và cảnh giới ngạ quỷ (quỷ đói) — nơi chúng sinh vì nghiệp tham lam, bỏn xẻn mà chịu cảnh đói khát triền miên. Vì lòng từ bi muốn cứu giúp những chúng sinh khổ não này, Phật giáo có các nghi thức như thí thực cô hồn, mông sơn thí thực, thường được tổ chức trang trọng nhất trong dịp lễ Vu Lan tháng Bảy. Qua các nghi lễ này, người sống tụng kinh, trì chú, bố thí và hồi hướng công đức, nguyện cho các hương linh được no đủ, vơi bớt khổ đau và có duyên lành hướng về nẻo thiện. Đây là biểu hiện cụ thể của tinh thần từ bi trải rộng tới mọi loài.

Ví dụ: Vào rằm tháng Bảy, nhiều chùa và gia đình bày mâm cúng đơn sơ với cháo, gạo, muối, bánh trái để “cúng cô hồn”, kèm lời nguyện cầu cho các vong linh không nơi nương tựa được an ổn.

Dễ nhầm: Cúng cô hồn trong tinh thần Phật giáo cốt ở lòng thương xót và bố thí, không phải vì sợ “ma quỷ quấy phá” rồi cúng để cầu yên cho mình. Cũng nên phân biệt: cô hồn là đối tượng được cứu giúp do lòng bi mẫn, chứ không phải thần linh để van xin ban phước.