Thất chúng

Thất chúng là bảy nhóm (chúng) đệ tử của Đức Phật, bao gồm cả hàng xuất gia lẫn tại gia, được phân theo giới phẩm và mức độ tu học. Đây là cách tổ chức cộng đồng Phật tử một cách đầy đủ và rõ ràng.

Gốc từ: “Thất” (七) là bảy, “chúng” (眾) nghĩa là số đông, nhóm người. Thất chúng tức bảy nhóm đệ tử. So với “tứ chúng” (bốn chúng), thất chúng được mở rộng thêm để bao quát những bậc đang trong giai đoạn tập sự xuất gia.

Bảy chúng gồm: Tỳ kheo (nam đã thọ giới cụ túc), Tỳ kheo ni (nữ đã thọ giới cụ túc), Thức xoa ma na (nữ tập sự trước khi thọ giới Tỳ kheo ni), Sa di (nam mới xuất gia, giữ mười giới), Sa di ni (nữ mới xuất gia), cùng hai chúng tại gia là Ưu bà tắc (nam cư sĩ) và Ưu bà di (nữ cư sĩ). Cách phân chia này thể hiện một lộ trình tu học có thứ lớp.

Ví dụ: Một thiếu niên phát tâm đi tu thường bắt đầu làm Sa di giữ mười giới, sau đó đủ duyên và tuổi mới thọ giới cụ túc thành Tỳ kheo. Như vậy, người ấy lần lượt thuộc các chúng khác nhau trong thất chúng theo thời gian.

Liên hệ: Thất chúng là sự khai triển của tứ chúng (Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ); hàng cư sĩ thường gắn với việc thọ tam quy ngũ giới.

Dễ nhầm: Thất chúng không có nghĩa là bảy “đẳng cấp” cao thấp để phân biệt hơn kém về giá trị con người. Đó là phân loại theo giới phẩm và vai trò tu học; người tại gia vẫn có thể tu tập tinh tấn và chứng đắc, không hề bị xem là thấp kém.