Súc sinh
Pāli: tiracchāna · Sanskrit: tiryak
Loài vật — một trong sáu cảnh giới luân hồi. Đời sống bị chi phối bởi bản năng và si mê, do nghiệp si chiêu cảm.
Súc sinh chỉ loài vật nói chung, là một trong sáu cảnh giới mà chúng sinh trôi lăn trong luân hồi (gọi là lục đạo). Đây được xem là cảnh giới mà đời sống chủ yếu bị chi phối bởi bản năng, sợ hãi và sự si mê, ít có điều kiện để hiểu đạo và tu tập.
Gốc từ: Súc (畜) nghĩa là gia súc, nuôi dưỡng; sinh (生) là sinh vật. Tiếng Pāli tiracchāna mang nghĩa “đi ngang”, gợi hình ảnh loài vật di chuyển thân nằm ngang mặt đất, khác với con người đứng thẳng.
Trong lục đạo (trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục), súc sinh thuộc ba đường khổ. Theo giáo lý nghiệp, việc tái sinh làm loài vật được nói là do nghiệp si (si mê, vô minh) chiêu cảm — sống nặng về bản năng, thiếu sáng suốt. Tuy vậy, đạo Phật vẫn dạy mọi loài vật đều có khả năng giác ngộ trong tương lai và xứng đáng được thương yêu, bảo vệ.
Ví dụ: Một con vật chỉ biết tìm mồi, tránh nguy hiểm và sinh sản theo bản năng, hầu như không thể tự đặt câu hỏi về ý nghĩa đời sống hay tự nguyện làm điều thiện — đó là sự hạn chế của cảnh giới này.
Dễ nhầm: “Súc sinh” trong nghĩa Phật học là một cảnh giới tái sinh, không phải lời chửi mắng. Dùng nó để miệt thị người khác là lệch khỏi tinh thần từ bi của đạo Phật, vốn dạy thương cả loài vật.