Đao Lợi thiên
Pāli: Tāvatiṃsa · Sanskrit: Trāyastriṃśa
Một tầng trời thuộc cõi Dục trong vũ trụ quan Phật giáo, do vị trời Đế Thích cai quản, gắn với nhiều câu chuyện trong kinh điển.
Đao Lợi thiên là tầng trời thứ hai trong sáu tầng trời cõi Dục, theo vũ trụ quan Phật giáo. Còn được gọi là Tam thập tam thiên (trời Ba mươi ba), tầng trời này do Đế Thích (Sakka / Indra) làm chủ và là nơi cư trú của các vị trời hưởng phước báo lớn nhưng vẫn còn trong vòng sinh tử.
Gốc từ: Tên Pāli Tāvatiṃsa (Phạn Trāyastriṃśa) nghĩa là “ba mươi ba”, do truyền thuyết tầng trời này có ba mươi ba vị thiên chủ; phiên âm Hán–Việt thành Đao Lợi (gọi đủ là Đát-lị-da Đát-lị-xa).
Trong ba cõi (Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới), Đao Lợi thuộc Dục giới — cảnh giới vẫn còn ái dục. Nó nằm trên đỉnh núi Tu Di theo mô tả kinh điển, ngay phía trên tầng trời Tứ Thiên Vương. Tầng trời này xuất hiện trong nhiều câu chuyện giáo lý, nổi bật là việc Đức Phật được thuật lại đã lên đó thuyết pháp cho thân mẫu đã sinh thiên. Hình ảnh Đao Lợi thiên nhắc nhở rằng phước trời tuy lớn nhưng vô thường, hết phước vẫn phải luân hồi.
Ví dụ: Đế Thích — vị chủ trời Đao Lợi — thường xuất hiện trong các bản kinh như một vị hộ pháp tìm đến thưa hỏi Đức Phật, tiêu biểu cho hàng chư thiên hướng thiện.
Dễ nhầm: Chư thiên cõi Đao Lợi không phải là bậc giải thoát; họ vẫn còn ái dục và còn chịu sinh tử. “Lên cõi trời” trong đạo Phật là một cảnh giới tái sinh đầy phước báo, chứ không phải mục tiêu cứu cánh là Niết-bàn.