Đế Thích

Đế Thích (gọi đủ là Thích Đề Hoàn Nhân) là vua của cõi trời Đao Lợi (Tam Thập Tam Thiên) – tầng trời thứ hai trong sáu tầng trời cõi dục, theo vũ trụ quan Phật giáo. Ngài thường xuất hiện trong kinh điển như một vị hộ trì Phật pháp, nhiều lần đến nghe pháp, tán thán và ủng hộ Đức Phật cùng chúng đệ tử.

Gốc từ: Tên gọi bắt nguồn từ vị thần Śakra / Sakka của Ấn Độ (gắn với Indra trong truyền thống Vệ Đà). “Thích Đề Hoàn Nhân” là phiên âm của Śakra devānām indra – “Thích Ca (Sakka), chúa tể của chư thiên”. Hán dịch quen gọi tắt là Đế Thích – Đế (vua) + Thích (từ Śakra).

Trong giáo lý, Đế Thích là hình ảnh tiêu biểu cho phước báo cõi trời: nhờ tích lũy thiện nghiệp, bố thí, trì giới mà sinh làm vua trời, hưởng tuổi thọ và an lạc lớn. Tuy nhiên, ngài vẫn là chúng sinh trong vòng luân hồi, chưa giải thoát, vẫn chịu vô thường và còn phải tu học. Hình tượng Đế Thích cùng Phạm thiên (Brahmā) hai bên Đức Phật là motif quen thuộc, biểu thị chư thiên quy kính bậc Giác ngộ.

Dễ nhầm: Đế Thích không phải là đấng sáng tạo hay thần tối cao toàn năng. Trong Phật giáo, ngài chỉ là một vị trời phước lớn nhưng vẫn nằm trong sinh tử, địa vị “vua trời” sẽ hết khi phước hết. Cũng đừng lẫn Đế Thích (vua Đao Lợi) với Tứ Thiên Vương (bốn vị trời ở tầng thấp hơn, trấn giữ bốn phương).