Ca Nị Sắc Ca
Sanskrit: Kaniṣka
Một vị vua hùng mạnh ở Trung Á và Tây Bắc Ấn, nổi tiếng vì bảo trợ và lan tỏa Phật giáo trong vương quốc rộng lớn của mình.
Ca Nị Sắc Ca (Kaniṣka) là vị vua lừng danh của đế quốc Quý Sương (Kushan), trải dài qua vùng Trung Á và Tây Bắc Ấn Độ. Ông được Phật giáo Bắc truyền ghi nhớ như một bậc quân vương hộ pháp, có vai trò gần với hình ảnh vua A-dục trước đó: dùng quyền lực thế tục để bảo trợ Tăng đoàn, xây dựng chùa tháp và khuyến khích phiên dịch, truyền bá kinh điển.
Gốc từ: Ca Nị Sắc Ca là phiên âm Hán–Việt của tên Kaniṣka; bản thân tên riêng nên không chiết tự theo nghĩa.
Theo truyền thống Bắc truyền, dưới sự bảo trợ của ông đã diễn ra một kỳ kết tập kinh điển quan trọng, thường được gọi là kết tập lần thứ tư theo cách kể của các nguồn này. Thời đại Quý Sương cũng là giai đoạn giao lưu văn hóa mạnh mẽ giữa Ấn Độ, Trung Á và thế giới Hy Lạp hóa, gắn với nghệ thuật tạo tượng Phật phát triển rực rỡ và việc Phật giáo theo con đường tơ lụa lan dần về phương Đông.
Ví dụ: Hình ảnh vua Ca Nị Sắc Ca xuất hiện trên nhiều đồng tiền cổ của đế quốc Quý Sương, cho thấy tầm vóc và sự ổn định của triều đại ông.
Dễ nhầm: Không nên lẫn Ca Nị Sắc Ca với vua A-dục (Aśoka). A-dục thuộc triều Maurya, gắn với kết tập lần thứ ba và việc cử phái đoàn truyền giáo; Ca Nị Sắc Ca muộn hơn, thuộc đế quốc Quý Sương và gắn với truyền thống kết tập của Bắc truyền.