Ba la đề mộc xoa

Ba la đề mộc xoa là phiên âm tiếng Việt từ Phạn ngữ prātimokṣa (Pāli pātimokkha), chỉ giới bổn — bảng tập hợp các điều giới của người xuất gia. Đây cũng được gọi là biệt giải thoát giới, nghĩa là giữ được điều giới nào thì giải thoát khỏi lỗi lầm tương ứng điều ấy.

Gốc từ: Prātimokṣa được hiểu là “hướng tới giải thoát” (prati-mokṣa): mỗi điều giới giữ trọn là một bước “giải thoát riêng” khỏi một loại lỗi. Vì âm Phạn khó dịch trọn nghĩa nên người xưa phiên âm thành “ba la đề mộc xoa”.

Trong Tăng đoàn, giới bổn được chư Tỳ kheo, Tỳ kheo ni tụng đọc định kỳ trong lễ Bố-tát (thường vào ngày trăng tròn và trăng non, tức mỗi nửa tháng). Khi tụng, mỗi vị tự xét mình có phạm giới nào không, nếu có thì sám hối; nhờ vậy việc trì giới được nhắc nhở và làm trong sạch thường xuyên. Giới bổn là nền tảng cho đời sống thanh tịnh và sự hoà hợp của cộng đồng xuất gia.

Liên hệ: “Biệt giải thoát giới” thường được nói tới bên cạnh các tầng giới khác như định cộng giới, đạo cộng giới — nhưng giới bổn là phần căn bản, cụ thể nhất.

Dễ nhầm: “Ba la đề mộc xoa” không phải tên một vị Phật hay một câu thần chú, mà là tên gọi giới bổn của người xuất gia. Cũng cần phân biệt với Bồ tát giới (giới của hành giả Bồ tát đạo, gồm cả tại gia) — đây là giới bổn xuất gia theo luật tạng.