Tỳ Xá Khư
Pāli: Visākhā · Sanskrit: Viśākhā
Một nữ cư sĩ giàu lòng hộ pháp bậc nhất thời Đức Phật, gương mẫu của hàng tín nữ cúng dường Tăng đoàn.
Tỳ Xá Khư (Visākhā) là một nữ đại thí chủ sống tại thành Xá Vệ (Sāvatthī) thời Đức Phật, được tôn vinh là vị tín nữ hộ pháp đứng đầu. Xuất thân từ gia đình giàu có và sùng tín, bà nổi tiếng vì lòng quảng đại trong việc hộ trì Tăng đoàn, cúng dường tứ sự và chăm lo đời sống tu học của chư Tăng.
Gốc từ: Tên Pāli Visākhā được phiên âm Hán–Việt thành “Tỳ Xá Khư”; bà còn được gọi là Lộc Mẫu (Migāramātā), nghĩa là “mẹ của Migāra”, theo một tích kể về người cha chồng được bà cảm hóa quy y.
Công đức nổi bật nhất của bà là cúng dường tinh xá Đông Viên (Pubbārāma) hay còn gọi Lộc Mẫu giảng đường, một trong những đạo tràng quan trọng nơi Đức Phật thường lui tới giảng pháp tại Xá Vệ. Bà cũng được Đức Phật chấp thuận cho dâng tám điều nguyện thường xuyên phục vụ Tăng chúng.
Liên hệ: Tỳ Xá Khư thường được nêu sóng đôi với trưởng giả Cấp Cô Độc, người cúng dường tinh xá Kỳ Viên, như hai gương hộ pháp tiêu biểu của cư sĩ tại gia.
Dễ nhầm: Tỳ Xá Khư là một nữ cư sĩ (ưu-bà-di), không phải tỳ-kheo-ni. “Lộc Mẫu” là biệt danh của bà, không nên hiểu nhầm thành một nhân vật khác.