Tứ ba-la-di
Pāli: pārājika · Sanskrit: pārājika
Bốn giới nặng nhất của người xuất gia, phạm vào thì mất tư cách tu sĩ và không thể sám hối để phục hồi.
Tứ ba-la-di là bốn giới trọng đứng đầu giới bổn của người xuất gia. Đây là những điều cấm nghiêm khắc nhất; tỳ kheo (hoặc tỳ kheo ni) nếu phạm trọn vẹn một trong bốn giới này thì lập tức mất tư cách tu sĩ, bị xem như đã rơi khỏi Tăng đoàn và không thể sám hối để phục hồi giới thể trong đời này.
Gốc từ: Pārājika thường được giải nghĩa là “thất bại”, “đọa lạc”, “bị đánh bại”; hàm ý người phạm đã thua cuộc trên đường phạm hạnh, tự đánh mất vị thế tu hành.
Bốn giới ba-la-di gồm: dâm (hành dâm), trộm (lấy của không cho đến mức thành trọng), sát (cố ý giết người), và đại vọng ngữ (nói dối về sự chứng đắc, tự nhận có thánh quả hay thần thông mà mình không có). So với các loại giới nhẹ hơn vốn còn có thể sám hối, bốn giới này được đặt làm ranh giới căn bản giữ gìn sự thanh tịnh và uy tín của đời sống xuất gia, nên được nhấn mạnh ngay đầu giới bổn (Ba la đề mộc xoa).
Ví dụ: Trong các kỳ bố tát tụng giới định kỳ, bốn giới ba-la-di luôn được nêu trước tiên để chư tăng tự xét mình về những điều hệ trọng nhất.
Dễ nhầm: Có người tưởng mọi lỗi của người tu đều có thể sám hối là xong. Thực ra giới luật phân nhiều mức; riêng bốn ba-la-di là mức không thể phục hồi giới thể, khác hẳn các giới nhẹ vốn còn cửa sám hối, cho thấy mức độ hệ trọng đặc biệt của chúng.