Thiền phái Vô Ngôn Thông
Một trong những dòng thiền có ảnh hưởng lớn ở Việt Nam thời Bắc thuộc và các triều đại đầu tự chủ.
Thiền phái Vô Ngôn Thông là một dòng thiền Việt Nam được khai sáng bởi thiền sư Vô Ngôn Thông, người Trung Hoa, sang Giao Châu vào khoảng đầu thế kỷ IX và trú tại chùa Kiến Sơ (vùng Phù Đổng, nay thuộc Hà Nội). Dòng thiền này nối tiếp mạch thiền của Tổ Bồ Đề Đạt Ma qua Lục tổ Huệ Năng và Bách Trượng Hoài Hải, trở thành một trong những thiền phái nền tảng của Phật giáo Việt Nam.
Gốc từ: “Vô Ngôn Thông” (Hán–Việt) nghĩa là thông đạt mà không cần lời nói, gợi tinh thần thiền “bất lập văn tự”, truyền tâm ấn ngoài ngôn ngữ.
Đặc trưng giáo pháp của phái này là chủ trương đốn ngộ, đề cao việc trực nhận bản tâm và pháp môn “tâm địa”, chịu ảnh hưởng từ thiền phong Bách Trượng với tinh thần thiền gắn liền lao tác. Dòng thiền truyền nối nhiều thế hệ, sản sinh nhiều thiền sư có ảnh hưởng tới đời Lý.
Ví dụ: Tài liệu Thiền uyển tập anh ghi chép hành trạng nhiều vị thuộc dòng Vô Ngôn Thông, là nguồn sử liệu quý về Phật giáo Việt Nam thời kỳ này.
Dễ nhầm: Vô Ngôn Thông là một trong ba dòng thiền lớn ở Việt Nam thời kỳ đầu, không nên lẫn với phái Tì Ni Đa Lưu Chi (xuất hiện sớm hơn, từ thế kỷ VI) hay phái Thảo Đường (xuất hiện muộn hơn, thời Lý).