Tháp chuông
Tòa tháp hoặc gác cao trong chùa được dựng để treo quả chuông lớn dùng trong các thời khoá.
Tháp chuông là tòa tháp, gác hoặc lầu cao trong khuôn viên chùa, được xây dựng để treo quả chuông lớn (đại hồng chung). Đây là một hạng mục kiến trúc quen thuộc của nhiều ngôi chùa, thường được đặt cân đối với gác trống (cổ lâu) ở hai bên.
Gốc từ: “Tháp” (塔) là kiến trúc nhiều tầng, gốc liên hệ chữ phiên âm Sanskrit stūpa; “chuông” chỉ pháp khí bằng kim loại phát tiếng ngân. “Tháp chuông” tức tòa tháp dùng để treo và đánh chuông.
Tiếng chuông trong tự viện mang ý nghĩa sâu sắc: báo hiệu thời khoá công phu, nhắc nhở đại chúng nhiếp tâm, và theo niềm tin truyền thống, tiếng chuông còn có công năng thức tỉnh, làm vơi nhẹ khổ não cho người nghe. Vì vậy việc đặt tháp chuông ở vị trí cao, vang xa, vừa có công dụng thực tế, vừa hàm ý lan tỏa âm thanh tỉnh thức. Câu “hồng chung sơ khấu” (chuông lớn vừa gióng) thường mở đầu nghi văn thỉnh chuông.
Ví dụ: Mỗi sớm khuya, vị thầy đánh chuông vừa thỉnh từng tiếng vừa đọc kệ chuông, nguyện cho tiếng chuông thấu khắp, chúng sinh nghe được đều bớt khổ, khởi tâm hướng thiện.
Dễ nhầm: Tháp chuông là nơi treo chuông, khác với bảo tháp (stūpa) dùng tôn trí xá-lợi hay tro cốt. Tuy cùng gọi là “tháp”, chức năng của hai loại kiến trúc này hoàn toàn khác nhau.