Tăng Xán
Vị tổ đời thứ ba của dòng Thiền truyền từ Bồ Đề Đạt Ma tại Trung Hoa, người nối pháp Nhị tổ Huệ Khả.
Tăng Xán là vị Tam tổ của Thiền tông Trung Hoa, đứng sau Sơ tổ Bồ Đề Đạt Ma và Nhị tổ Huệ Khả, truyền pháp lại cho Tứ tổ Đạo Tín. Sử liệu về thân thế ngài rất ít, phần lớn dựa vào ghi chép Thiền sử đời sau. Tương truyền ngài mang bệnh nặng (có thuyết nói bệnh cùi) đến tìm Huệ Khả xin sám hối tội chướng; qua đối đáp “đem tội ra đây ta sám cho”, ngài liền ngộ tâm vốn vô tội, được Huệ Khả nhận làm đệ tử và sau đó phú pháp.
Gốc từ: Tên gọi Tăng Xán – chữ Tăng chỉ người xuất gia, Xán (璨) nghĩa “rực rỡ, sáng đẹp như ngọc”.
Ngài thường được xem là tác giả Tín Tâm Minh – một trong những áng văn Thiền cô đọng và được tụng đọc nhiều nhất, mở đầu bằng câu “Chí đạo vô nan, duy hiềm giản trạch” (đạo lớn chẳng khó, chỉ ngại lựa chọn phân biệt). Bài minh nêu tinh thần buông bỏ tâm phân biệt yêu-ghét, lấy-bỏ để trở về tâm bình đẳng không hai. Vị trí của Tăng Xán quan trọng ở chỗ ngài là mắt xích nối liền giai đoạn Thiền sơ kỳ với sự hưng thịnh từ Đạo Tín, Hoằng Nhẫn về sau.
Dễ nhầm: Việc Tín Tâm Minh do chính Tăng Xán soạn chưa được giới nghiên cứu khẳng định chắc chắn; nhiều học giả cho rằng văn bản được hình thành hoặc bổ sung ở đời sau rồi quy cho ngài. Cũng cần phân biệt Tăng Xán (Tam tổ Thiền tông) với các vị tăng khác trùng âm trong sử Phật giáo Trung Hoa.