Tạng Thông Biệt Viên
Cách phân loại bốn cấp giáo pháp của tông Thiên Thai: Tạng giáo, Thông giáo, Biệt giáo và Viên giáo.
Tạng Thông Biệt Viên là tên gọi tắt của bốn giáo hóa pháp (hóa pháp tứ giáo) trong hệ thống phán giáo của tông Thiên Thai. Đây là cách phân loại toàn bộ lời dạy của Đức Phật thành bốn cấp độ theo nội dung giáo lý, nhằm giúp người học thấy được sự tuần tự và chỗ rốt ráo của giáo pháp.
Gốc từ: Bốn chữ là tên rút gọn của bốn giáo: Tạng giáo (三藏教, giáo lý Tam tạng, ứng với hàng Thanh văn, Duyên giác); Thông giáo (通教, giáo lý chung thông cả Tiểu lẫn Đại thừa sơ cơ); Biệt giáo (別教, giáo lý riêng cho hàng Bồ Tát Đại thừa); và Viên giáo (圓教, giáo lý viên mãn, rốt ráo).
Cách phán giáo này do tông Thiên Thai (do ngài Trí Khải tổ chức và hệ thống hóa) lập ra để sắp xếp mạch giáo lý từ cạn đến sâu. Tạng giáo nhắm tới giải thoát cá nhân; Thông giáo là bước chuyển tiếp; Biệt giáo dạy con đường Bồ Tát qua nhiều giai vị; còn Viên giáo — mà Thiên Thai gắn với kinh Pháp Hoa — biểu thị chân lý viên dung, nơi mọi pháp dung nhiếp lẫn nhau. Bốn hóa pháp này thường được trình bày song song với “hóa nghi tứ giáo” (bốn cách thức giáo hóa) để tạo nên hệ thống phán giáo đầy đủ.
Liên hệ: Cùng với học thuyết ngũ thời (năm thời thuyết pháp), tứ giáo hợp thành khung lý giải đặc trưng của Thiên Thai về toàn bộ kinh điển.
Dễ nhầm: Cần hiểu rằng đây là một cách sắp xếp giáo lý của riêng tông Thiên Thai, mang tính giải thích và đánh giá, chứ không phải là phân kỳ lịch sử khách quan về thứ tự Đức Phật thuyết giảng. Các tông phái khác có những hệ phán giáo riêng, không hoàn toàn trùng khớp.