Rừng Sa La
Pāli: Sālavana · Sanskrit: Śālavana
Khu rừng cây sa la ở Câu Thi Na, nơi Đức Phật trút hơi thở cuối cùng.
Rừng Sa La là khu rừng cây sa la tọa lạc gần thành Câu Thi Na (Kusinārā/Kushinagar, Ấn Độ), nơi Đức Phật nhập Niết bàn ở tuổi tám mươi. Theo kinh điển, Ngài nằm giữa hai cây sa la song sinh (song thọ), đầu hướng về phương bắc.
Gốc từ: “Sa la” là phiên âm Pāli sāla (cây Shorea robusta, một loài cây gỗ lớn ở Ấn Độ); “vana” nghĩa là rừng. “Song thọ” (雙樹) chỉ hai cây mọc thành cặp ở hai bên chỗ Ngài nằm.
Rừng Sa La là chứng tích cho sự kiện Đại Bát Niết bàn (Mahāparinibbāna), một trong bốn thánh tích. Tại đây, Đức Phật để lại những lời dạy cuối cùng, nhấn mạnh tinh thần tự mình thắp đuốc lên mà đi, nương tựa nơi Pháp và chính mình. Lời di huấn cuối được ghi lại là khuyên các đệ tử tinh tấn không buông lung, vì mọi pháp hữu vi đều vô thường.
Ví dụ: Kinh kể rằng vị đệ tử cuối cùng được Đức Phật đích thân thâu nhận trước khi nhập diệt là du sĩ Tu Bạt Đà La (Subhadda).
Dễ nhầm: Hình ảnh “cây nở hoa trái mùa” hay rừng đổi sắc thường được mô tả mang tính biểu tượng cho lòng tôn kính của thiên nhiên; nên hiểu trọng tâm là sự kiện nhập Niết bàn và giáo lý vô thường, không nên tập trung vào yếu tố kỳ diệu.