Phú

Phú là một tâm sở thuộc nhóm tùy phiền não (phiền não phụ), với đặc tính che giấu, đậy kín tội lỗi mình đã phạm. Khi một người làm điều sai trái nhưng vì sợ mất tiếng tăm, địa vị hoặc quyền lợi mà cố tình giấu nhẹm, không phát lồ sám hối, thì tâm phú đang hoạt động.

Gốc từ: Pāli makkha / Phạn mrakṣa mang nghĩa che lấp, phủ lên; Hán dịch “phú” (覆) nghĩa đen là che đậy, úp lại — như lấy vật đậy kín không cho lộ ra.

Trong phân loại Duy thức, phú thuộc các tiểu tùy phiền não, và được nói là lấy một phần của tham và si làm thể: tham luyến danh lợi nên mới giấu, si mê nên không thấy hại của việc giấu. Tâm sở này cản trở sự tu tập vì nó nuôi dưỡng sự bất an, hối hận ngấm ngầm và ngăn người ta sửa lỗi. Pháp đối trị là phát lồ — thành thật bày tỏ lỗi để sám hối.

Ví dụ: Người phạm giới nhưng quanh co bao biện, sợ huynh đệ coi thường nên không dám trình lỗi — đó là biểu hiện rõ của tâm phú.

Dễ nhầm: “Phú” (che giấu lỗi) khác với “kiêu” (tự cao về cái mình có) hay “cuống” (dối gạt để được lợi); cả ba đều là tùy phiền não nhưng đặc tính riêng biệt.