Pháp đường
Giảng đường trong chùa, nơi vị thầy thuyết giảng giáo pháp và đại chúng tập trung nghe pháp. Đây là một không gian quan trọng trong sinh hoạt tự viện.
Pháp đường là gian giảng đường trong tự viện, nơi vị trụ trì hoặc thiền sư thượng đường thuyết pháp, khai thị và đại chúng vân tập nghe pháp. Đây là một trong những kiến trúc trung tâm của một ngôi chùa, đặc biệt trong các tùng lâm thiền môn.
Gốc từ: “Pháp đường” Hán-Việt: pháp là giáo pháp, lời dạy của Phật; đường là nhà, sảnh lớn. Gộp lại nghĩa là “nhà giảng pháp”, “giảng đường”.
Trong bố cục một thiền viện theo quy củ tùng lâm, pháp đường thường được đặt ở vị trí trang trọng, phân biệt với Phật điện (chánh điện thờ Phật để lễ bái) và tăng đường / thiền đường (nơi chư tăng tọa thiền, sinh hoạt). Sinh hoạt “thượng đường thuyết pháp” tại pháp đường là một nghi thức quan trọng, nơi diễn ra việc truyền trao giáo pháp, vấn đáp cơ phong giữa thầy và trò; nhiều ngữ lục của các thiền sư chính là ghi chép lại các buổi khai thị nơi pháp đường.
Ví dụ: Khi một thiền sư “thượng đường” (lên pháp đường) khai thị, đại chúng tập hợp; những lời dạy và đối đáp trong dịp ấy về sau thường được môn nhân kết tập thành ngữ lục.
Dễ nhầm: Pháp đường không đồng nhất với chánh điện (Phật điện) thờ tượng Phật để lễ bái; pháp đường thiên về chức năng giảng dạy, nghe pháp và sinh hoạt giáo hóa, dù trong nhiều chùa nhỏ hai chức năng có thể gộp chung một không gian.