Nhật Quang Bồ Tát

Nhật Quang Bồ Tát là một trong hai vị Bồ-tát thượng thủ hầu cận Đức Phật Dược Sư ở cõi Tịnh Lưu Ly phương Đông, đứng bên trái, cùng với Nguyệt Quang Bồ Tát đứng bên phải. Hai vị là các bậc đại sĩ thượng thủ trong vô lượng chúng Bồ-tát của cõi ấy, hộ trì giáo pháp và hạnh nguyện cứu khổ ban vui của Phật Dược Sư.

Gốc từ: Phạn ngữ Sūryaprabha ghép sūrya (mặt trời) và prabha (ánh sáng, hào quang), nghĩa đen là “ánh sáng mặt trời” — Hán dịch thành Nhật Quang, biểu trưng cho ánh sáng ban ngày soi chiếu, xua tan tăm tối.

Trong Tịnh Độ Dược Sư, Nhật Quang và Nguyệt Quang tạo thành bộ ba thường được thờ chung, gọi là Đông phương Tam thánh. Ánh sáng mặt trời (Nhật Quang) và ánh sáng mặt trăng (Nguyệt Quang) tượng trưng cho trí tuệ và từ bi soi sáng không gián đoạn ngày đêm, nối tiếp công hạnh chữa lành thân bệnh và tâm bệnh cho chúng sinh.

Ví dụ: Khi lễ bái cầu an, cầu tiêu tai cho người bệnh, nhiều chùa tụng Kinh Dược Sư và quán tưởng đến bộ ba Phật Dược Sư cùng hai Bồ-tát Nhật Quang, Nguyệt Quang, nguyện ánh sáng trí tuệ chiếu soi, tật bệnh tiêu trừ.

Dễ nhầm: Dễ lẫn Nhật Quang Bồ Tát với các vị Bồ-tát mang biểu tượng ánh sáng khác; cần nhớ ngài gắn riêng với cõi và hội chúng của Phật Dược Sư. Cũng đừng nhầm “Đông phương Tam thánh” (Dược Sư) với “Tây phương Tam thánh” (A Di Đà, Quán Âm, Thế Chí) của cõi Cực Lạc.