Ma Kiệt Đà
Pāli: Magadha · Sanskrit: Magadha
Một vương quốc lớn và hùng mạnh ở miền bắc Ấn Độ thời Đức Phật, gắn liền với nhiều sự kiện quan trọng của Phật giáo buổi đầu.
Ma Kiệt Đà là một trong những vương quốc lớn nhất vùng đồng bằng sông Hằng vào thời Đức Phật, với kinh đô là thành Vương Xá (Rājagaha). Đây là quê hương chính trị của nhiều sự kiện then chốt: vua Tần Bà Sa La (Bimbisāra) quy y và cúng dường tinh xá Trúc Lâm, núi Linh Thứu nơi Đức Phật thuyết nhiều kinh quan trọng cũng nằm trong vương quốc này.
Gốc từ: “Ma Kiệt Đà” là lối phiên âm Hán–Việt của Magadha, tên một bộ tộc và vùng đất cổ ở đông bắc Ấn Độ (nay thuộc bang Bihar).
Ma Kiệt Đà giữ vai trò trung tâm của Phật giáo sơ kỳ. Sau khi Đức Phật nhập niết-bàn, kỳ kết tập kinh điển lần thứ nhất được tổ chức tại thành Vương Xá. Về sau, dưới triều Khổng Tước (Maurya), vương quốc này phát triển thành đế chế rộng lớn, và chính vua A Dục xuất thân từ đây đã đưa Phật giáo lan ra ngoài Ấn Độ.
Ví dụ: Khi đọc các kinh có câu mở đầu “một thời Đức Phật ở thành Vương Xá”, người học hiểu rằng bối cảnh ấy thuộc vương quốc Ma Kiệt Đà.
Liên hệ: Cùng với Kiều Tát La (Kosala), Ma Kiệt Đà là hai cường quốc nơi Đức Phật du hóa nhiều nhất.
Dễ nhầm: Đừng lẫn Ma Kiệt Đà (vương quốc) với thành Vương Xá (kinh đô của nó); vương quốc là vùng đất rộng, còn Vương Xá chỉ là một thành phố trong đó.