Bồ Đề Đạo Tràng
Pāli: Bodhgayā · Sanskrit: Bodhgayā
Địa điểm linh thiêng nhất của Phật giáo, nơi Thái tử Tất Đạt Đa giác ngộ và trở thành Đức Phật. Ngày nay là một thị trấn ở bang Bihar, Ấn Độ.
Bồ Đề Đạo Tràng là vùng đất bên bờ sông Ni Liên Thiền (Nerañjarā), nơi sa-môn Cồ-đàm sau sáu năm khổ hạnh đã ngồi thiền dưới một cội cây và chứng ngộ Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, từ đó được tôn xưng là Phật (bậc Giác ngộ). Cây nơi Ngài thành đạo về sau được gọi là cây bồ đề. Đây được xem là thánh tích bậc nhất trong tứ động tâm mà người con Phật mong một lần chiêm bái. Ngày nay địa danh này mang tên Bodh Gaya, thuộc bang Bihar, miền bắc Ấn Độ.
Gốc từ: “Bồ đề” phiên âm từ bodhi, nghĩa là “giác ngộ, tỉnh thức”; “đạo tràng” (Hán) chỉ nơi hành đạo, nơi tu chứng. Hợp lại: nơi chốn của sự giác ngộ.
Sự kiện thành đạo tại đây là khởi điểm của toàn bộ giáo pháp. Từ chỗ ngồi này, lý Duyên khởi và Tứ diệu đế được soi sáng, mở ra con đường giải thoát cho muôn loài. Vua A Dục (thế kỷ III TCN) về sau đã đến chiêm bái và cho dựng công trình kỷ niệm; ngôi tháp Đại Giác (Mahābodhi) hiện nay là di sản thế giới, trải qua nhiều lần trùng tu.
Ví dụ: Mỗi mùa, hàng vạn Phật tử và tăng ni từ khắp các truyền thống Nam tông, Bắc tông, Kim cang thừa cùng về đây hành lễ dưới cội bồ đề, tụng kinh và thiền tọa quanh tháp Đại Giác.
Dễ nhầm: Nhiều người lẫn lộn Bồ Đề Đạo Tràng (nơi thành đạo) với Lộc Uyển (nơi chuyển pháp luân đầu tiên) hay Câu Thi Na (nơi nhập niết-bàn). Đây là bốn thánh tích khác nhau, mỗi nơi gắn với một sự kiện trọng đại riêng trong cuộc đời Đức Phật.