Dạ Ma thiên

Dạ Ma thiên là cõi trời thứ ba trong sáu cõi trời Dục giới (Lục dục thiên), nằm bên trên cõi Đao Lợi (Tam thập tam thiên). Theo vũ trụ quan Phật giáo, đây là một trong những cảnh giới chư thiên thuộc Dục giới, nơi chúng sinh thọ hưởng phước báo và dục lạc vi tế, an vui hơn nhiều so với cõi người.

Gốc từ: “Dạ Ma” là phiên âm Hán-Việt của Yāma; “thiên” là cõi trời. Tên Yāma được giải thích theo nghĩa “thời phần” — nơi thời gian và sự an vui được phân định rõ; tương truyền chúng sinh ở đây “tùy thời thọ lạc”, thường được mô tả tính thời gian theo sự nở khép của hoa.

Về vị trí giáo lý, sáu cõi trời Dục giới (Tứ Thiên Vương, Đao Lợi, Dạ Ma, Đâu Suất, Hóa Lạc, Tha Hóa Tự Tại) là phần cao trong các cõi lành của tam giới. Dù phước lạc lớn và tuổi thọ rất dài, chư thiên vẫn còn nằm trong vòng sinh tử luân hồi; khi phước hết vẫn phải đọa lạc. Vì thế kinh điển thường nhắc các cõi trời như cảnh giới an vui nhưng vô thường, không phải nơi giải thoát rốt ráo.

Liên hệ: Đáng chú ý, cõi Đâu Suất (ngay trên Dạ Ma) là nơi Bồ-tát Di Lặc đang trụ, chờ đến thời thành Phật.

Dễ nhầm: Cần phân biệt Dạ Ma thiên (cõi trời Yāma) với Diêm Vương (Yama) — vị vua cai quản cõi địa ngục, xét xử nghiệp người chết. Hai danh xưng có gốc âm gần nhau nhưng chỉ những đối tượng hoàn toàn khác nhau: một là cõi trời an vui, một là biểu tượng gắn với địa ngục.