Da Du Đà La
Pāli: Yasodharā · Sanskrit: Yaśodharā
Người vợ thuở tại gia của Thái tử Tất Đạt Đa. Về sau bà cũng đi tu và trở thành một vị ni chứng quả.
Da Du Đà La là phu nhân của Thái tử Tất Đạt Đa Cồ Đàm khi ngài còn sống trong hoàng cung dòng họ Thích Ca, và là mẹ của La Hầu La. Theo truyền thống, bà là một công nương xinh đẹp, đức hạnh, kết hôn với thái tử từ thuở trẻ. Đêm thái tử rời cung đi tìm đạo, bà ở lại nuôi con giữa cảnh chia ly.
Gốc từ: Tên Pāli Yasodharā ghép yasa (danh tiếng, vinh quang) và dharā (người nắm giữ, gìn giữ), nghĩa là “người mang vinh quang”.
Sau khi Đức Phật thành đạo và trở về thăm hoàng cung Ca Tỳ La Vệ, Da Du Đà La dần hiểu và kính tin con đường ngài đi. Khi giáo đoàn ni được thành lập dưới sự dẫn dắt của di mẫu Ma Ha Ba Xà Ba Đề, bà cũng xuất gia làm tỳ kheo ni. Trong truyền thống, bà được xem là một trong những vị ni có thành tựu trên đường tu.
Ví dụ: Hình ảnh Da Du Đà La thường được nhắc trong các bài giảng về sự buông bỏ và chuyển hóa: từ nỗi đau mất chồng nơi đời thường, bà đi đến đời sống giải thoát, cho thấy tình thân thế gian có thể trở thành duyên lành tu tập.
Dễ nhầm: Nhiều người tưởng Da Du Đà La oán trách hay cản trở việc Đức Phật xuất gia. Truyền thống lại mô tả bà là người thấu hiểu, về sau tự nguyện theo đạo. Cũng đừng nhầm bà với Ma Ha Ba Xà Ba Đề (di mẫu, người nuôi dưỡng Đức Phật) hay với các vị nữ cư sĩ khác — Da Du Đà La đặc biệt ở vai trò vừa là vợ thuở tại gia, vừa là một vị ni.