Cửu phẩm
Cách phân chín bậc của những người được vãng sinh về cõi Tịnh độ, tùy theo công hạnh tu tập cao thấp khác nhau. Đây là giáo lý quen thuộc của pháp môn Tịnh độ.
Cửu phẩm là chín phẩm bậc vãng sinh về Tịnh độ Cực Lạc của Đức Phật A Di Đà, được mô tả trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ. Giáo lý này cho thấy việc vãng sinh không đồng đều mà có nhiều bậc, tùy theo căn cơ và công đức tu tập của từng người.
Gốc từ: “Cửu phẩm” là từ Hán-Việt: cửu là chín, phẩm là phẩm bậc, thứ hạng; chỉ chín cấp độ vãng sinh.
Chín phẩm được chia thành ba bậc lớn: thượng phẩm, trung phẩm, hạ phẩm; mỗi bậc lại chia làm ba (thượng sinh, trung sinh, hạ sinh), thành chín. Người tu phẩm cao như thượng phẩm thượng sinh thì khi vãng sinh hoa sen nở ngay, mau chứng đạo; người phẩm thấp như hạ phẩm hạ sinh thì hoa sen khép kín nhiều kiếp trước khi nở. Hệ thống này thể hiện tinh thần bao dung của Tịnh độ: từ bậc đại tu hành đến người tạo nghiệp nặng biết hồi tâm niệm Phật, ai cũng có cơ hội vãng sinh, chỉ khác nhau ở phẩm vị.
Ví dụ: Hình ảnh “chín phẩm liên hoa” (chín phẩm hoa sen) thường thấy trong tranh tượng Tịnh độ, biểu thị các bậc người được tiếp dẫn ngồi trên những đài sen khác nhau.
Dễ nhầm: Phẩm thấp không có nghĩa “vãng sinh hụt”; người ở hạ phẩm vẫn thật sự sinh về Tịnh độ, chỉ chậm nở hoa và chậm chứng quả hơn, chứ không bị đọa.