Chuyển kiếp
Sự chuyển đổi từ kiếp sống này sang kiếp sống khác trong dòng luân hồi sinh tử, do nghiệp lực dẫn dắt. Cách nói dân gian về việc tái sinh.
Chuyển kiếp là cách nói chỉ sự chuyển đổi của một chúng sinh từ kiếp sống này sang một kiếp sống khác trong dòng luân hồi sinh tử. Khi thân này chấm dứt, theo nghiệp lực đã tạo, thức tái sinh vào một đời sống mới, gọi là chuyển kiếp hay đầu thai, tái sinh.
Gốc từ: “Chuyển” (轉) là xoay, đổi, dời chuyển; “kiếp” (劫, ở đây dùng theo nghĩa quen thuộc là một đời sống) chỉ một quãng đời. “Chuyển kiếp” tức đổi từ đời này sang đời khác.
Theo giáo lý nhà Phật, dòng sống không chấm dứt khi thân xác hoại diệt mà tiếp nối qua nhiều đời, vận hành theo quy luật nghiệp: thiện nghiệp dẫn đến cảnh giới an lành, ác nghiệp dẫn đến khổ cảnh. Việc chuyển từ kiếp này sang kiếp khác trong sáu nẻo (trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) được gọi chung là luân hồi hay tái sinh. Mục tiêu tu tập rốt ráo của đạo Phật là chấm dứt vòng chuyển kiếp này, đạt giải thoát, không còn bị nghiệp lực cuốn trôi trong sinh tử nữa.
Ví dụ: Khi người ta nói “kiếp trước, kiếp này, kiếp sau”, chính là nói đến sự chuyển kiếp nối tiếp nhau trong vòng luân hồi.
Dễ nhầm: Nhiều người hiểu chuyển kiếp theo kiểu có một “linh hồn” bất biến đi từ thân này sang thân khác. Đạo Phật dạy vô ngã: không có cái ngã cố định nào di chuyển, chỉ có dòng tâm thức và nghiệp lực tương tục biến đổi, làm duyên cho đời sống kế tiếp, như ngọn lửa này mồi sang ngọn lửa kia.