Ca Nặc Ca
Sanskrit: Kanaka
Tên gọi chung của hai vị tôn giả trong nhóm Mười tám vị La Hán được tôn thờ trong truyền thống Bắc tông.
Ca Nặc Ca là tên phiên âm dùng chung cho hai vị tôn giả trong nhóm Thập bát La Hán (Mười tám vị A-la-hán) được tôn kính rộng rãi trong Phật giáo Bắc tông, đặc biệt ở Trung Hoa, Việt Nam, Nhật Bản. Hai vị đó là Ca Nặc Ca Phạt Sa (Kanakavatsa) và Ca Nặc Ca Bạt Ly Đọa Xà (Kanakabharadvāja). Các Ngài là những bậc đã chứng quả A-la-hán, được truyền thống xem là thọ ký gìn giữ chánh pháp, không nhập niết bàn vội mà ở lại thế gian làm ruộng phước cho chúng sinh.
Gốc từ: “Kanaka” (Sanskrit) nghĩa là “vàng ròng”; phiên âm Hán–Việt thành Ca Nặc Ca (迦諾迦).
Nhóm Thập bát La Hán phát triển từ tín ngưỡng Thập lục La Hán (Mười sáu vị) vốn có cơ sở kinh điển, về sau được bổ sung thành mười tám trong mỹ thuật và tín ngưỡng dân gian. Hình tượng các vị La Hán thường được tạc tượng đặt trong chùa, mỗi vị một dáng vẻ và biểu cảm riêng, nhắc người tu về quả vị giải thoát có thể đạt được.
Ví dụ: Trong nhiều ngôi chùa cổ Việt Nam, dãy tượng La Hán hai bên chánh điện thường gồm hai vị mang tên Ca Nặc Ca với tư thế và pháp khí khác nhau.
Dễ nhầm: “Ca Nặc Ca” không phải một người mà là tên chung của hai vị khác nhau trong danh sách La Hán; cần phân biệt qua phần tên đầy đủ phía sau.