Bạch Ẩn Huệ Hạc
Thiền sư Nhật Bản có công lớn chấn hưng thiền Lâm Tế, để lại nhiều công án và tranh thiền nổi tiếng.
Bạch Ẩn Huệ Hạc (Hakuin Ekaku) là một thiền sư Nhật Bản sống vào thời Edo, được tôn là người phục hưng tông Lâm Tế (Rinzai) tại Nhật sau một thời kỳ suy yếu. Ông hệ thống lại pháp tu công án, để lại ảnh hưởng sâu rộng tới hầu hết các dòng Lâm Tế Nhật Bản về sau, đến mức nhiều dòng truyền thừa hiện nay đều quy về ông.
Gốc từ: “Bạch Ẩn” (Hakuin) và “Huệ Hạc” (Ekaku) là đạo hiệu và pháp danh Hán–Việt của thiền sư; “Bạch Ẩn” gợi nghĩa ẩn cư nơi trong trắng.
Bạch Ẩn nổi tiếng với công án “Tiếng vỗ của một bàn tay” (chích thủ thanh) do chính ông đặt ra, dùng làm cửa ải khai mở cho người mới tham thiền. Ông cũng là một họa sĩ và nhà thư pháp tài hoa, để lại nhiều bức thiền họa và bài ca, trong đó có Tọa thiền hòa tán khích lệ người tu thực hành thiền định.
Ví dụ: Câu hỏi “Hai bàn tay vỗ thành tiếng, vậy tiếng vỗ của một bàn tay là gì?” được ông dùng để buộc hành giả vượt khỏi lối suy nghĩ nhị nguyên thông thường.
Dễ nhầm: Bạch Ẩn thuộc dòng Lâm Tế chú trọng công án, khác với Đạo Nguyên sáng lập tông Tào Động Nhật Bản vốn nhấn mạnh “chỉ quản đả tọa”. Hai vị đại diện cho hai phong cách thiền khác nhau ở Nhật.