A Thị Đa (La Hán)

A Thị Đa, còn được dân gian gọi là Trường Mi La Hán (vị La Hán lông mày dài), là một trong Thập bát La Hán (mười tám vị La Hán) thường được tạc tượng thờ trong các ngôi chùa theo truyền thống Phật giáo Bắc tông. Tượng vị này thường có đặc điểm nổi bật là hai chân mày dài rủ xuống, gắn với truyền thuyết về sự tu hành lâu năm.

Gốc từ: “A Thị Đa” là phiên âm Hán-Việt của tên Ajita (Pāli và Sanskrit), có nghĩa là “không bị chinh phục”, “vô năng thắng”. “Trường Mi” trong tiếng Hán nghĩa là “lông mày dài”.

Về bối cảnh, các vị La Hán là những bậc đã chứng quả A-la-hán, đoạn tận phiền não, được Phật phó chúc ở lại thế gian hộ trì Chánh pháp. Hệ thống Thập lục La Hán (mười sáu vị) hình thành sớm, về sau ở Trung Hoa mở rộng thành Thập bát La Hán. Việc gán danh hiệu và hình tướng cụ thể cho từng vị có nhiều dị bản giữa các truyền thống, nên thứ tự và đặc điểm có thể khác nhau.

Dễ nhầm: Tên “Ajita” cũng trùng với tên gọi khác của Bồ-tát Di Lặc trong một số kinh điển, khiến nhiều người nhầm lẫn A Thị Đa La Hán với Di Lặc. Đây là hai nhân vật khác nhau: một vị là La Hán trong nhóm thập bát, một vị là Bồ-tát sẽ thành Phật tương lai. Ngoài ra, hình tướng lông mày dài chủ yếu là quy ước tạo hình trong nghệ thuật, không nên hiểu cứng nhắc như đặc điểm tiểu sử.