Vi Đà Hộ Pháp
Sanskrit: Skanda
Vị thiên tướng được tôn là người hộ trì Tam Bảo, thường được tạc tượng đứng cầm chày kim cang trong chùa.
Vi Đà Hộ Pháp (thường gọi tắt là Hộ Pháp Vi Đà) là một vị thiên tướng được tôn kính trong Phật giáo Đông Á với vai trò hộ trì Tam Bảo — bảo vệ Phật, Pháp, Tăng và đạo tràng. Hình tượng của ngài rất quen thuộc trong các ngôi chùa, thường được tạc dưới dạng một vị tướng mặc giáp trụ.
Gốc từ: “Vi Đà” là phiên âm tên gọi của vị thiên thần này (liên hệ với Skanda); “Hộ Pháp” (護法) nghĩa là “bảo vệ Chánh pháp” — cả danh hiệu chỉ vị thần tướng giữ gìn giáo pháp.
Về vai trò, Vi Đà được xem là một trong những vị hộ pháp quan trọng, biểu trưng cho sức mạnh bảo vệ và sự uy nghiêm của đạo tràng. Tượng ngài thường đặt đối diện hoặc gần ban thờ Phật, trong tư thế đứng cầm chày kim cang (bảo xử) — biểu tượng cho khả năng hàng phục chướng ngại và che chở người tu hành. Sự hiện diện của các vị hộ pháp nhắc nhở rằng việc giữ gìn và thực hành Chánh pháp luôn cần sự tinh tấn, kiên cố như giáp trụ.
Ví dụ: Khi bước vào nhiều ngôi chùa, người ta thường thấy tượng Vi Đà oai nghiêm cầm chày, đứng như đang bảo hộ chính điện.
Dễ nhầm: Vi Đà Hộ Pháp là một vị thiên hộ pháp, không phải Phật hay Bồ Tát ở vị trí thờ chính; ngài được tôn kính trong vai trò bảo vệ đạo pháp, chứ không phải đối tượng quy y thay cho Tam Bảo.