Vesak
Đại lễ kỷ niệm ba sự kiện trọng đại của Đức Phật: đản sinh, thành đạo và nhập Niết bàn.
Vesak là đại lễ thiêng liêng bậc nhất của Phật giáo, kỷ niệm ba sự kiện trọng đại trong cuộc đời Đức Phật: đản sinh (ra đời), thành đạo (giác ngộ) và nhập Niết bàn (qua đời). Theo truyền thống, cả ba đều diễn ra vào ngày trăng tròn tháng Vesak. Đại lễ này đã được Liên Hợp Quốc công nhận là ngày lễ văn hóa, tôn giáo của thế giới.
Gốc từ: “Vesak” (Pāli: Vesākha; Phạn: Vaiśākha) vốn là tên một tháng trong lịch Ấn Độ cổ — thường rơi vào khoảng tháng Tư đến tháng Năm dương lịch. Lễ được gọi theo tên tháng có ngày trăng tròn thiêng liêng ấy. Ở Việt Nam quen gọi là lễ Phật Đản.
Ví dụ: vào mùa Vesak (thường gắn với rằm tháng Tư âm lịch), nhiều chùa tổ chức tắm Phật, thả đèn, ăn chay và làm việc thiện để tưởng nhớ và noi gương Đức Phật.
Ý nghĩa sâu của Vesak không dừng ở việc kỷ niệm một nhân vật, mà ở lời nhắc về một con đường: rằng một con người, bằng nỗ lực tự thân, đã giác ngộ chân lý Tứ Diệu Đế và chỉ ra lối thoát khổ cho muôn loài. Vì thế các hoạt động ngày lễ — tắm Phật, ăn chay, làm việc thiện — đều mang tinh thần soi lại chính mình và phát tâm sống tốt hơn, chứ không chỉ là nghi lễ bên ngoài.
Dễ nhầm: Vesak không phải là ngày cầu xin Phật ban phước lộc. Tinh thần của ngày lễ là tưởng nhớ và noi gương — biến lòng kính ngưỡng thành hành động cụ thể: bớt một điều ác, làm thêm một việc lành, nuôi dưỡng từ bi và tỉnh thức trong chính đời sống mình.