Ương Quật Ma La

Ương Quật Ma La là một nhân vật có thật trong các kinh điển sơ kỳ, vốn là một thanh niên thông minh, học rộng nhưng bị thầy lừa gạt, dẫn dắt vào con đường giết người để hoàn thành một “lời thệ” tà vạy. Ông cắt ngón tay nạn nhân xâu thành chuỗi đeo cổ, nên có biệt danh này. Tương truyền ông đã gây nhiều cái chết và trở thành nỗi khiếp sợ của cả vùng.

Gốc từ: Tên Pāli Aṅgulimāla ghép từ aṅguli (ngón tay) và māla (vòng, chuỗi), nghĩa đen là “kẻ đeo chuỗi ngón tay”. Hán dịch âm là Ương Quật Ma La, có nơi dịch nghĩa là “Chỉ Man” (xâu ngón tay).

Câu chuyện của ông là một minh họa nổi bật cho giáo lý chuyển hóa nghiệp và lòng từ bi của Đức Phật. Khi ông đuổi theo định hại Phật, dù chạy hết sức vẫn không đuổi kịp Ngài đang thong thả đi, ông kinh ngạc dừng lại. Lời Phật “Ta đã dừng từ lâu, chỉ có ngươi chưa dừng” khiến ông tỉnh ngộ, buông dao xin xuất gia. Về sau ông tinh tấn tu tập và chứng A-la-hán, nhưng vẫn phải nhận quả báo bị người ta ném đá, đánh đập khi đi khất thực.

Ví dụ: Khi đã chứng quả, có lần ông gặp một sản phụ đau đớn khó sinh. Theo lời Phật dạy, ông nói lời chân thật rằng từ khi sinh ra trong dòng thánh ông chưa từng cố ý hại mạng sống nào, nhờ đó người mẹ được sinh nở an lành; câu nói ấy về sau được xem như một bài “kinh an lành”.

Dễ nhầm: Nhiều người tưởng quy y rồi thì mọi nghiệp cũ tự tiêu. Trường hợp Ương Quật Ma La cho thấy tu chứng giúp tâm giải thoát, nhưng quả báo của nghiệp đã tạo vẫn có thể trổ; điều thay đổi là thái độ an nhiên thọ nhận chứ không thêm sân hận.