Tứ đại thiên vương
Sanskrit: Caturmahārāja
Bốn vị trời canh giữ và che chở bốn phương trời đất, thường được tạc tượng oai nghiêm ở cổng các chùa.
Tứ đại thiên vương là bốn vị thiên vương trấn giữ bốn phương, được xem là những vị trời hộ thế, bảo vệ thế gian và những người tu hành. Bốn vị ngụ ở tầng trời thấp nhất của Dục giới (Tứ thiên vương thiên), mỗi vị cai quản một phương và một loài chúng sinh.
Gốc từ: Catur nghĩa là “bốn”, mahā là “lớn”, rāja là “vua”; ghép lại là “bốn vị đại vương”, tức bốn vị vua trời lớn.
Bốn vị gồm: Trì Quốc Thiên Vương giữ phương Đông, biểu trưng việc gìn giữ đất nước; Tăng Trưởng Thiên Vương giữ phương Nam, giúp tăng trưởng thiện căn; Quảng Mục Thiên Vương giữ phương Tây, có thể quán sát rộng khắp; Đa Văn Thiên Vương giữ phương Bắc, nghe nhiều biết rộng và được xem là vị hộ pháp đem lại phước. Trong tranh tượng, các ngài thường cầm những pháp khí riêng và hiện tướng oai vệ như những người bảo hộ chính pháp.
Ví dụ: Khi vào nhiều ngôi chùa, ta thường thấy bốn pho tượng to lớn vẻ mặt nghiêm nghị đứng hai bên lối vào, đó chính là Tứ đại thiên vương trấn giữ.
Dễ nhầm: Có người nghĩ Tứ thiên vương là Phật hay Bồ tát để lễ bái cầu xin. Thực ra các ngài vẫn là chúng sinh trong cõi trời, còn nằm trong vòng luân hồi, đóng vai trò hộ trì chứ không phải đối tượng quy y rốt ráo.