Trung Bộ
Pāli: Majjhima Nikāya
Một trong những tuyển tập kinh quan trọng của tạng Pāli, gồm các bài giảng vừa phải về độ dài, chứa nhiều lời dạy nòng cốt của Đức Phật.
Trung Bộ là một trong năm bộ (Nikāya) hợp thành Kinh tạng của Tam tạng Pāli theo truyền thống Phật giáo Thượng tọa bộ (Theravāda). Tên gọi cho biết đây là tập hợp các bài kinh có độ dài trung bình, không quá dài như Trường Bộ cũng không quá ngắn như nhiều kinh trong các bộ khác. Bộ này thường được kể gồm khoảng một trăm năm mươi hai bài kinh, chia thành nhiều phẩm.
Gốc từ: Pāli Majjhima nghĩa là “trung, ở giữa”; Nikāya nghĩa là “bộ, nhóm, tuyển tập”. Gộp lại là “bộ kinh bậc trung”.
Về vị trí giáo lý, Trung Bộ được nhiều người tu học xem là kho tàng quý giá vì chứa nhiều bài pháp cốt lõi về thiền định, tuệ quán và đạo đức: các kinh về hơi thở, về chánh niệm, về vô ngã, về nghiệp, về con đường tu chứng. Văn phong nhiều bài mang tính đối thoại, tranh luận với ngoại đạo, hoặc hướng dẫn cụ thể cho tỳ-kheo và cư sĩ, nên rất gần với đời sống thực hành.
Ví dụ: Nhiều bài kinh được học rộng rãi nằm trong bộ này, như kinh về cách đoạn trừ lậu hoặc hay các bài về thiền quán hơi thở, cho thấy Trung Bộ là nguồn tham khảo căn bản cho người tu thiền.
Dễ nhầm: “Trung Bộ” không liên quan đến Trung quán (Madhyamaka) hay khái niệm trung đạo; ba thuật ngữ này khác nhau hoàn toàn. Đây thuần túy là tên một tuyển tập kinh phân loại theo độ dài.