Tri sự

Tri sự là vị tăng (hoặc ni) đảm nhận việc coi sóc, điều hành các công việc hành chính và sinh hoạt thường nhật trong một tự viện (chùa, tu viện). Đây là một trong các chức sự (vai trò phục vụ) giúp đời sống chung của Tăng đoàn vận hành trật tự, để đại chúng yên tâm tu học.

Gốc từ: “Tri” (知) nghĩa là biết, trông coi, quản lý; “sự” (事) là công việc, sự vụ. Ghép lại, “tri sự” là “người trông coi mọi việc”.

Trong một ngôi chùa truyền thống, bên cạnh vị trụ trì (người đứng đầu, lãnh đạo tinh thần) còn có nhiều chức sự phân chia công việc: lo về kinh kệ, hương đèn, kho tàng, trai soạn (bếp núc), tiếp khách… Tri sự thường gánh phần điều phối các việc chung — sắp xếp nhân sự, quản lý vật dụng, lo liệu sinh hoạt hằng ngày của đại chúng. Vai trò này tuy mang tính “hậu cần” nhưng rất quan trọng: nhờ có người lo việc đời sống một cách chu đáo, tăng chúng mới có điều kiện chuyên tâm hành trì. Phục vụ đại chúng cũng được xem là một cách tu — tu phước và tu hạnh khiêm cung, nhẫn nại.

Ví dụ: Trong mùa an cư có đông tăng ni về tu tập, vị tri sự là người lo chỗ ăn nghỉ, phân công các phận sự, bảo đảm mọi sinh hoạt suôn sẻ để khóa tu diễn ra êm đẹp.

Dễ nhầm: Tri sự không phải là người đứng đầu chùa (đó là vai trò của trụ trì), mà là người phụ trách điều hành công việc. Tên gọi và phạm vi chức sự này cũng có thể khác nhau giữa các chùa và truyền thống.