Tri khách

Tri khách là một chức sự (công việc đảm trách) trong tự viện, do một vị tăng phụ trách việc tiếp đón và lo liệu cho khách đến viếng chùa: hướng dẫn, sắp chỗ nghỉ, trà nước, giải đáp và giúp khách thuận tiện trong thời gian lưu lại. Vị này thường có tác phong điềm đạm, hiểu lễ nghi thiền môn và biết ứng xử khéo léo, vì là “bộ mặt” đầu tiên đón tiếp người từ bên ngoài.

Gốc từ: “Tri” nghĩa là cai quản, coi sóc, lo liệu; “khách” là người khách đến viếng. “Tri khách” tức người coi việc tiếp khách. Cách cấu tạo này giống nhiều chức sự khác như “tri khố” (coi kho), “tri sự” (coi việc).

Trong cơ cấu của một tòng lâm (tự viện lớn, đông tăng chúng), công việc được phân chia rành mạch cho nhiều chức sự để mọi sinh hoạt vận hành trật tự: có vị lo chúng (duy-na), lo việc chung (tri sự), lo kho, lo bếp, lo điện… và tri khách lo phần đối ngoại. Vị trí này tuy khiêm tốn nhưng quan trọng, vì cách tiếp đón thể hiện đạo phong và lòng từ của cả đạo tràng.

Ví dụ: Khi một Phật tử hay lữ khách lần đầu đến chùa, người ra chào hỏi, mời nước, chỉ chỗ nghỉ và dặn dò giờ giấc công phu thường chính là thầy tri khách.

Dễ nhầm: Tri khách không phải là chức vị lãnh đạo hay trụ trì của chùa. Đó là một chức sự chuyên trách việc tiếp khách; người giữ chức này có thể là tăng trẻ được giao nhiệm vụ, không hàm nghĩa địa vị cao trong tăng đoàn.