Lục hòa
Sáu nguyên tắc sống hòa hợp trong Tăng đoàn: hòa về thân, khẩu, ý, giới, kiến và lợi.
Lục hòa là sáu nguyên tắc giúp một tập thể tu hành sống chung trong hòa thuận và an vui, thường được áp dụng trong Tăng đoàn. Sáu điều gồm: hòa hợp về việc làm (thân), về lời nói (khẩu), về ý nghĩ (ý), về cùng giữ giới luật (giới), về cùng chia sẻ hiểu biết, quan điểm (kiến) và về san sẻ quyền lợi công bằng (lợi).
Gốc từ: “lục hòa” ghép từ Hán–Việt — lục (六, sáu) và hòa (和, hòa hợp, êm thuận). Đầy đủ gọi là “lục hòa kính” — sáu điểm hòa hợp dựa trên lòng kính trọng nhau. Sáu phương diện thường được gọi là thân hòa, khẩu hòa, ý hòa, giới hòa, kiến hòa và lợi hòa.
Tinh thần lục hòa không chỉ dành cho người xuất gia mà rất hữu ích cho mọi cộng đồng. Ví dụ: trong một gia đình hay nhóm làm việc, nếu mọi người cùng nói lời ôn hòa, chia sẻ thẳng thắn và phân chia công bằng thì không khí trở nên ấm áp và bền chặt hơn nhiều.
Liên hệ: lục hòa là một biểu hiện cụ thể của chánh ngữ và lòng từ bi trong đời sống tập thể, cũng là điều giúp Tăng đoàn — ngôi báu thứ ba trong Tam Bảo — giữ được sự thanh tịnh, hòa hợp để tu học.
Trong thực hành: không cần áp dụng cả sáu cùng lúc, hãy bắt đầu từ hai điều dễ chạm nhất trong đời thường là hòa về lời nói (khẩu hòa) và hòa về quan điểm (kiến hòa): tập nói lời mềm mỏng, không tranh hơn thua, và sẵn lòng lắng nghe cách nhìn khác mình. Lục hòa cho thấy hòa hợp không tự nhiên mà có, mà là kết quả của những điều chỉnh nhỏ, có ý thức mỗi ngày trong cách ta đối xử với nhau.