Như Lai thập lực
Pāli: Dasa tathāgatabala · Sanskrit: Daśabala
Mười năng lực trí tuệ chỉ riêng một vị Phật mới có, dùng để thấu rõ căn cơ, nghiệp báo và cảnh giới của chúng sinh.
Như Lai thập lực là mười trí lực — mười năng lực hiểu biết viên mãn được xem là phẩm tính riêng của một vị Phật. Đây là những trí lực giúp Như Lai thấu suốt thực tại và căn cơ chúng sinh một cách không sai lầm, làm nền tảng cho việc giáo hóa.
Gốc từ: Phạn daśabala ghép daśa (mười) và bala (lực, sức mạnh); “Như Lai” (tathāgata) là một danh hiệu của Phật — cả cụm nghĩa “mười sức mạnh trí tuệ của bậc Như Lai”.
Theo truyền thống, mười lực gồm: trí biết xứ và phi xứ (điều gì có thể, điều gì không thể xảy ra); biết nghiệp báo ba đời; biết các thiền định, giải thoát, tam muội; biết căn cơ cao thấp của chúng sinh; biết mọi ý muốn, khuynh hướng; biết các giới loại sai khác; biết con đường dẫn đến mọi cảnh giới; biết túc mạng (đời trước); biết sinh tử chúng sinh bằng thiên nhãn; và biết sự đoạn tận lậu hoặc. Mười lực thường được nêu cùng Tứ vô sở úy để diễn tả sự tự tại toàn vẹn của Phật.
Ví dụ: Nhờ trí biết căn cơ, Đức Phật được mô tả là tùy người nghe mà chọn pháp thích hợp, như thầy thuốc cho thuốc theo bệnh.
Dễ nhầm: Thập lực là trí lực (sức mạnh của tuệ giác), không phải sức mạnh thân thể hay quyền năng thống trị; trọng tâm là sự thấy biết đúng như thật, không phải phép lạ.