Thập điện Diêm Vương
Mười vị vua cai quản mười điện của địa ngục, lần lượt tra xét và định tội phước cho vong linh người chết.
Thập điện Diêm Vương là quan niệm về mười vị vua cai quản mười điện (mười khu vực) của cõi địa ngục, theo tín ngưỡng dân gian phương Đông có sự hòa quyện giữa Phật giáo, Đạo giáo và văn hóa Trung Hoa. Theo quan niệm này, sau khi chết, vong linh lần lượt đi qua mười điện, ở mỗi điện được một vị vua tra xét nghiệp tội đã tạo lúc sống và định đoạt hình phạt hoặc thưởng phạt tương ứng.
Gốc từ: “thập điện” 十殿 là mười điện, mười cung; “Diêm Vương” là phiên âm Hán liên quan đến Diêm-la (Yama), vị thần cai quản cõi chết trong văn hóa Ấn Độ cổ. Ghép lại: mười vị vua mười điện.
Hình ảnh thập điện Diêm Vương phổ biến trong tranh tượng nhiều ngôi chùa và trong các nghi lễ cầu siêu, được dùng như một phương tiện giáo hóa mạnh mẽ về nhân quả và nghiệp báo: nhắc nhở người sống sợ điều ác, làm điều lành. Tư tưởng cốt lõi vẫn là luật nhân quả — gieo nhân nào gặt quả nấy — chứ không phải sự trừng phạt tùy tiện của thần linh.
Liên hệ: quan niệm này gắn với giáo lý luân hồi và sáu nẻo (lục đạo), trong đó địa ngục là một cảnh giới khổ đau do ác nghiệp dẫn đến.
Dễ nhầm: thập điện Diêm Vương mang đậm màu sắc tín ngưỡng dân gian và Đạo giáo, không phải là giáo lý cốt lõi nguyên thủy của đạo Phật. Quan trọng hơn hình ảnh các vị vua phán xét là tinh thần tự chịu trách nhiệm về nghiệp của chính mình; không ai “ban” hay “giáng” họa phước thay cho luật nhân quả.