Thành Vương Xá
Pāli: Rājagaha · Sanskrit: Rājagṛha
Một trong những đô thị lớn nhất Ấn Độ thời Đức Phật, nơi Ngài lui tới giảng pháp suốt nhiều năm.
Thành Vương Xá là kinh đô của vương quốc Ma Kiệt Đà (Magadha), nằm trong vùng nay thuộc bang Bihar, đông bắc Ấn Độ. Thành tọa lạc giữa một vòng đồi che chắn, được vua Tần Bà Sa La (Bimbisāra) cai trị thời Đức Phật còn tại thế. Đây là một trong những trung tâm chính trị, kinh tế và tôn giáo sầm uất bậc nhất Ấn Độ cổ đại, đồng thời trở thành một địa bàn hoằng pháp trọng yếu của Tăng đoàn.
Gốc từ: Tên Pāli Rājagaha ghép rāja (vua) và gaha (nhà, chỗ ở), nghĩa đen là “nhà của vua” hay “vương xá”, được dịch sát sang Hán–Việt thành Vương Xá.
Quanh Vương Xá tập trung nhiều thánh tích quan trọng: tinh xá Trúc Lâm do vua Tần Bà Sa La cúng dường được xem là tu viện đầu tiên của Tăng đoàn; núi Linh Thứu nơi Đức Phật thuyết nhiều kinh quan trọng; và hang Thất Diệp gắn với kỳ kết tập kinh điển đầu tiên sau khi Phật nhập diệt. Tại đây Đức Phật cũng nhận hai vị đại đệ tử Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên.
Liên hệ: Vương Xá ngày nay là vùng Rajgir, vẫn còn dấu tích thành cổ và là điểm hành hương của Phật tử khắp nơi.
Dễ nhầm: Vương Xá không phải kinh đô duy nhất gắn với Đức Phật; nhiều giai đoạn về sau, đặc biệt thời vua A Xà Thế và con cháu, trung tâm quyền lực Ma Kiệt Đà dần chuyển về Hoa Thị Thành (Pāṭaliputta). Vương Xá cũng khác với thành Xá Vệ (Sāvatthī) thuộc nước Kiều Tát La, nơi có tinh xá Kỳ Viên.