Khai thị ngộ nhập
Bốn việc nêu mục đích Phật ra đời theo kinh Pháp Hoa: khai mở, chỉ bày, làm cho giác ngộ và đưa vào tri kiến Phật. Tất cả nhằm giúp chúng sinh thành Phật.
Khai thị ngộ nhập là cụm bốn chữ nêu rõ mục đích vì sao chư Phật xuất hiện ở đời, được kinh Pháp Hoa trình bày trong phẩm Phương Tiện. Theo kinh, Phật ra đời vì một đại sự nhân duyên duy nhất: khai mở, chỉ bày, làm cho giác ngộ và đưa chúng sinh chứng nhập tri kiến Phật, tức cái thấy biết của Phật vốn sẵn nơi mỗi người.
Gốc từ: Bốn chữ Hán: “Khai” (開) là mở ra; “thị” (示) là chỉ bày; “ngộ” (悟) là làm cho tỏ ngộ; “nhập” (入) là đưa vào, chứng nhập. Bốn bước nối tiếp nhau như mở cửa, chỉ đường, hiểu ra, rồi bước vào.
Đây là tư tưởng cốt lõi của kinh Pháp Hoa và giáo lý Nhất thừa: mọi phương tiện Phật dạy trước đó (Thanh văn, Duyên giác) rốt cuộc đều quy về một mục tiêu duy nhất là đưa tất cả chúng sinh đến quả vị Phật. Bốn việc khai, thị, ngộ, nhập cho thấy lộ trình từ chỗ Phật khơi mở Phật tánh đang ẩn tàng, đến chỗ hành giả tự mình bước vào và sống trọn vẹn với cái thấy biết ấy.
Ví dụ: Như người có viên ngọc quý giấu trong áo mà không hay; thầy chỉ cho biết (khai, thị), người ấy nhận ra (ngộ) và lấy ra dùng (nhập). Phật chỉ cho ta kho báu Phật tánh sẵn có.
Dễ nhầm: Có người hiểu “tri kiến Phật” là kiến thức cao siêu phải học mới có. Thực ra theo Pháp Hoa, đó là cái thấy biết giác ngộ vốn sẵn đủ nơi mỗi chúng sinh; Phật chỉ khai mở để ta nhận lại, chứ không phải ban cho từ bên ngoài.