Tết Nguyên Tiêu
Ngày rằm tháng Giêng, một trong những lễ hội lớn đầu năm của các chùa với nhiều hoạt động cầu nguyện.
Tết Nguyên Tiêu là ngày rằm tháng Giêng (15 tháng Giêng âm lịch), đêm trăng tròn đầu tiên của năm mới, được xem là một trong những ngày lễ quan trọng đầu năm. Tại nhiều chùa Việt Nam, đây là dịp tổ chức các khóa lễ cầu an, tụng kinh, và các hoạt động tín ngưỡng dân gian như dâng sao giải hạn.
Gốc từ: “Nguyên Tiêu” (元宵) ghép “nguyên” (đầu tiên, tháng đầu) và “tiêu” (đêm) — nghĩa là “đêm rằm đầu tiên của năm”, tức đêm trăng tròn tháng Giêng. Dân gian có câu “Cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng” để nói lên tầm quan trọng của ngày này.
Về phương diện ý nghĩa, ngày rằm vốn là ngày trai giới, thanh tịnh trong nếp sống Phật giáo; rằm đầu năm càng được xem trọng như dịp hướng tâm về điều lành, phát nguyện tu tập, cầu cho một năm an lành. Nhiều người đến chùa lễ Phật, nghe pháp, làm việc thiện, phóng sinh. Một số tập tục đi kèm như dâng sao giải hạn vốn mang màu sắc tín ngưỡng dân gian hòa lẫn, không phải nghi thức cốt lõi trong giáo lý đạo Phật.
Ví dụ: Vào dịp này, các chùa thường đông kín người đến tụng kinh Dược Sư cầu an, thắp đèn, dâng hương, và làm lễ cầu nguyện cho gia đạo bình an suốt năm.
Dễ nhầm: Nhiều người xem dâng sao giải hạn là nghi lễ chính thống của đạo Phật; thực ra đây là tín ngưỡng dân gian được dung nạp, không phải giáo lý nhà Phật. Tinh thần Phật giáo nhấn mạnh tu nhân tích đức, chuyển hóa nghiệp bằng việc lành và tâm thiện, chứ không phải nhờ cúng sao mà tránh được họa.