Tăng-già-lê
Pāli: saṅghāṭi · Sanskrit: saṃghāṭī
Đại y nhiều mảnh trong ba y của tỳ-kheo, mặc khi vào làng khất thực, thuyết pháp hoặc dự lễ trọng.
Tăng-già-lê là tấm đại y trong ba y (tam y) của vị tỳ-kheo, gồm nhiều mảnh vải khâu lại (thường từ chín mảnh trở lên). Đây là y trang trọng nhất, được mặc khi vào làng khất thực, đi thuyết pháp, yết kiến hoặc dự các lễ nghi quan trọng.
Gốc từ: “Tăng-già-lê” là phiên âm tiếng Phạn saṃghāṭī / Pāli saṅghāṭi, chỉ tấm y kép, y nhiều lớp mảnh ghép. Trong tam y, hai y còn lại là uất-đa-la-tăng (thượng y, mặc thường ngày, bảy mảnh) và an-đà-hội (hạ y, năm mảnh, mặc sát thân).
Y của tỳ-kheo được khâu từ nhiều mảnh vải theo hình ô ruộng, gọi là “phước điền y” – ruộng phước, gợi ý người mặc gieo trồng và làm nơi cho chúng sinh gieo trồng ruộng phước. Việc may y từ nhiều mảnh cũng thể hiện hạnh giản dị, tận dụng vải vụn, không trau chuốt xa hoa. Số mảnh tăng dần thể hiện cấp độ trang trọng: tăng-già-lê là y nhiều mảnh nhất nên dùng vào dịp trọng.
Trong thực hành: Việc giữ gìn và sử dụng đúng tam y là một phần của oai nghi và giới luật người xuất gia, biểu hiện nếp sống thiểu dục, tri túc.
Dễ nhầm: “Tăng-già-lê” là một trong ba y cụ thể, không phải tên gọi chung cho mọi loại ca-sa. Cũng cần phân biệt nó với hai y kia về số mảnh và trường hợp sử dụng; nó là y trọng nhất, không phải y mặc thường ngày.