Tân Đầu Lô
Pāli: Piṇḍola Bhāradvāja · Sanskrit: Piṇḍola Bhāradvāja
Một vị A-la-hán được giao trọng trách ở lại thế gian làm nơi gieo phước cho người đời cúng dường.
Tân Đầu Lô (đầy đủ: Tân Đầu Lô Phả La Đọa) là một vị đại đệ tử A-la-hán của Đức Phật, thường được tôn là vị đứng đầu trong Thập bát La Hán (mười tám vị La-hán). Theo truyền thống, Ngài được Phật dạy không nhập Niết-bàn mà ở lại thế gian cho đến thời Phật vị lai, làm chỗ “ruộng phước” cho chúng sinh gieo trồng công đức.
Gốc từ: Phiên âm từ Pāli/Sanskrit Piṇḍola Bhāradvāja: Piṇḍola liên hệ nghĩa “khất thực, gom thức ăn”, Bhāradvāja là tên dòng họ Bà-la-môn của Ngài.
Trong giáo lý, hình tượng Tân Đầu Lô gắn với khái niệm phước điền (ruộng phước): bậc thánh thanh tịnh là đối tượng cúng dường cao quý, giúp người cúng tích lũy thiện căn. Việc Ngài “trụ thế” cũng biểu trưng cho lòng từ bi tiếp tục lợi tha, không vội vã an trú trong tịch diệt.
Ví dụ: Trong nhiều tự viện, người ta đặt tượng Tân Đầu Lô nơi trai đường, tin rằng cúng dường Ngài đem lại phước lành; ở một số nơi còn có tập tục xoa tượng để cầu khỏi bệnh.
Dễ nhầm: Có chuyện kể Ngài từng phô diễn năng lực phi thường để lấy bình bát và bị Phật quở trách. Cần hiểu trọng tâm của giai thoại là lời dạy không nên khoe khả năng siêu thường để cầu lợi, chứ không phải đề cao thần thông; tinh thần Phật giáo luôn đặt giới đức và trí tuệ lên trên.