Tam phước

Tam phước chỉ ba nền tảng tạo phước được nhắc đến phổ biến trong kinh điển: bố thí, trì giới và tu thiền (tham thiền, tu tâm). Đây là ba “cửa” để người tu vun bồi công đức, làm hành trang tốt đẹp cho hiện tại và mai sau, đồng thời chuyển hóa tâm tính theo hướng thiện lành.

Gốc từ: Thuật ngữ Pāli liên quan là puññakiriyavatthu: puñña (phước, công đức), kiriya (hành động tạo tác), vatthu (nền tảng, chỗ y cứ) — nghĩa là “những nền tảng để tạo phước”. Hán–Việt gọi gọn “tam phước” (ba phước).

Ba phước này được sắp theo chiều sâu tăng dần: bố thí giúp buông bớt tham lam và gắn kết với người khác; trì giới giúp giữ thân khẩu ý trong sạch, không gây hại; tu thiền rèn luyện và lắng dịu tâm, mở đường cho trí tuệ. Chúng liên hệ chặt với con đường tu chung của đạo Phật là giới – định – tuệ, nên thường được dùng để hướng dẫn người mới biết bắt đầu từ đâu.

Ví dụ: Một người bận rộn vẫn có thể thực hành đủ ba phước trong ngày: chia sẻ chút tiền hay công sức (bố thí), giữ lời nói chân thật tử tế (giới), và dành vài phút ngồi yên theo dõi hơi thở (thiền).

Dễ nhầm: Có người nghĩ “tu phước” chỉ là cho tiền, làm từ thiện. Thực ra bố thí mới là một trong ba phần; giữ giới và tu tâm cũng là tạo phước, thậm chí sâu xa hơn.