Bất thoái chuyển

Bất thoái chuyển là một địa vị quan trọng trên đường tu, chỉ trạng thái đã vững vàng đến mức không còn lui sụt trở lại các quả vị thấp hơn hay rơi vào tà đạo. Người đạt được địa vị này chắc chắn tiến thẳng đến giác ngộ, không còn thối lui.

Gốc từ: Bất là không; thoái (thối) là lui, sụt; chuyển là xoay chuyển, quay lại. Bất thoái chuyển nghĩa là không lui sụt, không xoay trở lại. Sanskrit avaivartika (Pāli avivattana) cùng nghĩa “không thoái chuyển”, chữ này còn được phiên âm thành “A-bệ-bạt-trí”.

Trong giáo lý chung của Đại thừa, bất thoái chuyển thường được phân thành nhiều phương diện: không lui sụt về địa vị, về hạnh tu, và về tâm niệm hướng đạo. Đặc biệt trong pháp môn Tịnh độ, đây được xem là một trong những lợi ích lớn nhất của việc vãng sinh về cõi Cực Lạc: chúng sinh sinh về cõi ấy thì an trú trong địa vị bất thoái, không còn lo trôi lăn, đọa lạc, nên việc tu hành đến thành Phật được bảo đảm.

Liên hệ: Vì cõi Cực Lạc giúp hành giả vào được địa vị bất thoái, nên Tịnh độ được tán thán là con đường “dễ hành” so với việc tự lực tu chứng giữa cõi đời đầy thối chuyển.

Dễ nhầm: Bất thoái chuyển không có nghĩa là đã thành Phật hay không còn phải tu. Vị bất thoái vẫn tiếp tục tiến tu, chỉ là chắc chắn đi tới chứ không còn nguy cơ tụt lùi. Hiểu nhầm đây là đích cuối cùng là chưa đúng với ý nghĩa của khái niệm.