Nhiếp Đại Thừa Luận
Sanskrit: Mahāyānasaṃgraha
Bộ luận hệ thống hóa giáo nghĩa Duy thức của Đại thừa, được xem là một trong các văn bản nền tảng của học phái Du Già hành.
Nhiếp Đại Thừa Luận (Phạn: Mahāyānasaṃgraha) là bộ luận do Bồ Tát Vô Trước (Asaṅga) trước tác, tóm thâu và hệ thống hóa giáo nghĩa Duy thức của Đại thừa. Đây là một trong những tác phẩm trụ cột của học phái Du Già hành (Yogācāra).
Gốc từ: Tên Phạn Mahāyāna-saṃgraha ghép Mahāyāna (Đại thừa) và saṃgraha (thu nhiếp, tổng nhiếp, tóm gọn) — đúng nghĩa “luận tóm thâu giáo lý Đại thừa”, nên Hán dịch là “Nhiếp Đại Thừa”.
Về vị trí giáo lý, bộ luận trình bày có thứ lớp các chủ đề then chốt của Duy thức: A lại da thức làm nền cho mọi hiện hành, học thuyết ba tự tánh (biến kế, y tha, viên thành), và lộ trình tu chứng dẫn đến chuyển y. Tác phẩm đặt nền cho việc giải thích vì sao thế giới hiện tượng chỉ là biểu hiện của thức, đồng thời chỉ ra con đường đối trị vô minh để thành tựu trí giác ngộ.
Ví dụ: Luận này về sau được nhiều luận sư chú giải, trong đó có phần luận giải gắn với Thế Thân (em của Vô Trước), góp phần truyền bá tư tưởng Duy thức sang Đông Á.
Dễ nhầm: Đừng nhầm “nhiếp” trong nhan đề với nghĩa “nhiếp hóa chúng sinh” như ở Tứ nhiếp pháp. Ở đây “nhiếp” mang nghĩa thu gọn, tổng hợp giáo nghĩa, chứ không nói về cách cảm hóa người khác.