Mã Thắng

Mã Thắng là một trong năm vị tỳ-kheo đầu tiên được Đức Phật độ tại vườn Lộc Uyển, tức nhóm các bạn đồng tu cũ đã cùng Phật khổ hạnh trước khi Ngài giác ngộ. Sau khi nghe bài pháp đầu tiên (Chuyển Pháp Luân), các vị này chứng quả và trở thành những thành viên đầu tiên của Tăng đoàn.

Gốc từ: Tên Pāli Assaji và Sanskrit Aśvajit liên quan đến chữ aśva (con ngựa), nên Hán–Việt dịch là “Mã Thắng” (mã = ngựa).

Vai trò nổi bật nhất của Mã Thắng trong lịch sử là người độ Xá Lợi Phất. Khi đi khất thực với phong thái an tịnh, ông được Xá Lợi Phất chú ý và hỏi đạo. Mã Thắng khiêm tốn đáp bằng một bài kệ tóm tắt cốt lõi lời Phật dạy: các pháp đều do nhân duyên mà sinh, cũng do nhân duyên mà diệt. Chỉ nghe bấy nhiêu, Xá Lợi Phất liền bừng hiểu và sau đó dẫn cả bạn là Mục Kiền Liên về quy y Phật.

Ví dụ: Câu chuyện cho thấy đôi khi một lời nói đúng cốt lõi, được thốt ra từ một người sống đúng pháp, có sức thuyết phục hơn cả một bài giảng dài.

Dễ nhầm: Có người tưởng Mã Thắng là người “sáng tác” giáo lý duyên khởi. Thực ra ông chỉ thuật lại tinh túy lời Phật; sức mạnh nằm ở chính nội dung duyên khởi và ở phong thái tu hành của ông.