Lương Hoàng Sám

Lương Hoàng Sám là một bộ nghi văn sám hối nổi tiếng trong Phật giáo Bắc tông, tương truyền được lập ra dưới thời vua Lương Vũ Đế (Trung Hoa) nhằm cầu siêu, giải trừ oan nghiệp cho hoàng hậu Hy Thị. Theo truyền thuyết, nhà vua thỉnh chư tăng soạn nghi thức lễ bái sám hối để chuyển hóa nghiệp lực, cứu độ vong linh. Đến nay đây vẫn là một trong những khoa nghi sám hối được tụng phổ biến, nhất là trong các trai đàn cầu siêu.

Gốc từ: “Lương” chỉ triều Lương / vua Lương; “Hoàng” là hoàng đế; “Sám” lấy từ “sám hối” (sám là phiên âm của kṣama – nhẫn, xin tha thứ; hối là ăn năn việc đã làm). Tên gọi nghĩa là “bộ sám do vua Lương lập”.

Về ý nghĩa, sám hối trong đạo Phật không phải để van xin một quyền lực tha tội, mà là phát lồ (bày tỏ) lỗi lầm, sinh tâm hổ thẹn ăn năn và nguyện sửa đổi, nhờ đó chuyển hóa nghiệp và thanh lọc tâm. Lương Hoàng Sám gồm nhiều quyển, dẫn người tụng lần lượt lễ bái danh hiệu chư Phật, phát lộ tội lỗi và phát nguyện tu thiện.

Ví dụ: Trong các khóa lễ cầu siêu, gia đình người mất thường thỉnh chư tăng tụng Lương Hoàng Sám để hồi hướng công đức cho người đã khuất và cho chính mình.

Dễ nhầm: Nhiều người xem việc tụng sám như một thủ tục “trả nợ” để xóa sạch nghiệp một cách máy móc. Tinh thần đúng là dùng nghi lễ làm phương tiện khơi dậy tâm chân thành ăn năn và chuyển hóa; nếu thiếu sự thành tâm và quyết tâm sửa đổi, hình thức tụng đọc khó phát huy ý nghĩa thật sự. Phần tiểu sử về hoàng hậu cũng mang nhiều màu sắc truyền thuyết.