Kinh Tứ Thập Nhị Chương
Bản kinh ngắn gồm 42 đoạn nêu cốt yếu giáo pháp, tương truyền là kinh đầu tiên được dịch ra Hán văn.
Một bản kinh ngắn gọn, được kết tập thành bốn mươi hai chương (đoạn), mỗi chương là một lời dạy súc tích của Đức Phật về những điểm cốt yếu của sự tu hành: xuất gia, đoạn dục, hành thiện, quán vô thường, xa lìa tham ái… Văn phong cô đọng, dễ nhớ, gần với thể cách ngôn.
Gốc từ: “Tứ thập nhị” (四十二) là bốn mươi hai; “chương” (章) là đoạn, phần văn. Tên kinh nghĩa đen là “kinh gồm bốn mươi hai đoạn”.
Theo truyền thống Phật giáo Trung Hoa, đây được tôn là bản kinh đầu tiên được dịch sang Hán văn, gắn với câu chuyện vua Hán Minh Đế mộng thấy người vàng rồi cử sứ sang Tây Vực thỉnh kinh, đưa về dịch tại chùa Bạch Mã. Vì vậy kinh có vị trí biểu tượng đặc biệt, được xem như dấu mốc Phật giáo chính thức truyền vào đất Hán. Nội dung kinh không trình bày một hệ thống giáo lý phức tạp, mà tập hợp những lời khuyên thiết thực cho người mới phát tâm tu.
Ví dụ: Một câu thường được dẫn từ kinh ví người ôm giữ sân hận như cầm đuốc đi ngược gió, sớm muộn cũng tự đốt tay mình — minh hoạ lối dạy gần gũi, hình ảnh của kinh.
Dễ nhầm: Việc xem đây là “kinh đầu tiên dịch sang Hán văn” là theo truyền thống và truyền thuyết phổ biến; giới nghiên cứu hiện đại còn bàn cãi về niên đại và quá trình hình thành văn bản. Nên hiểu đó là vị trí biểu tượng trong tâm thức Phật giáo Trung Hoa, hơn là một kết luận sử học chắc chắn.