Kinh Pháp Bảo Đàn
Bộ kinh trung tâm của Thiền tông Trung Hoa, ghi lại hành trạng và lời dạy của vị Tổ thứ sáu.
Kinh Pháp Bảo Đàn là bộ kinh ghi lại tiểu sử, hành trạng và lời dạy của Lục tổ Huệ Năng (638–713) tại pháp tòa chùa Bảo Lâm và đặc biệt là buổi giảng tại chùa Đại Phạm ở Thiều Châu. Đây là kinh điển trung tâm của Thiền tông Trung Hoa, và là tác phẩm hiếm hoi của một vị tổ người Hán được tôn xưng là “kinh” — danh hiệu thường chỉ dành cho lời Phật.
Gốc từ: “Pháp Bảo Đàn” nghĩa là đàn (pháp tòa) thuyết pháp bảo — nơi Lục tổ ngồi giảng diệu pháp được ví như châu báu (pháp bảo).
Về mặt giáo lý, kinh xiển dương tông chỉ kiến tánh thành Phật: trực nhận bản tánh sẵn có nơi mình. Ba trụ cột tư tưởng thường được nhắc là vô niệm (không bị niệm trói buộc), vô tướng (không kẹt nơi hình tướng) và vô trụ (tâm không dính mắc). Kinh cũng nêu sự thống nhất định – tuệ như một thể, và đề cao đốn ngộ.
Ví dụ: Nổi tiếng nhất là giai thoại bài kệ trình kiến giải giữa Thần Tú và Huệ Năng, qua đó làm nổi bật chỗ khác biệt giữa tiệm tu và đốn ngộ — về sau gắn với cách phân Thiền Nam tông và Bắc tông.
Liên hệ: Tác phẩm định hình mạnh mẽ tinh thần Thiền Đông Á, lan tới Việt Nam, Triều Tiên, Nhật Bản.
Dễ nhầm: “Vô niệm” không phải là dập tắt mọi suy nghĩ thành gỗ đá, mà là không bị niệm dính mắc, lôi kéo. Cũng đừng hiểu “kiến tánh thành Phật” là phủ nhận công phu tu tập.