Kinh Bốn Mươi Hai Chương
Tập kinh ngắn gồm bốn mươi hai đoạn lời dạy cô đọng, theo truyền thống được coi là bản kinh sớm nhất được dịch và lưu truyền ở Trung Hoa.
Kinh Bốn Mươi Hai Chương là một tập kinh ngắn, gồm bốn mươi hai đoạn (chương) lời dạy súc tích của Đức Phật về những điểm cốt yếu của đời sống tu hành: xuất gia, đoạn dục, bố thí, nhẫn nhục, vô thường, buông xả. Mỗi chương ngắn gọn, dễ đọc dễ nhớ, gần với thể “ngữ lục” hơn là một bộ kinh trường thiên.
Theo truyền thống Trung Hoa, đây được xem là bản kinh được truyền vào và phiên dịch sớm nhất tại đất Hán, gắn với những buổi đầu Phật giáo du nhập. Vì tính chất nhập môn ấy, kinh thường được dùng làm tài liệu giáo hóa căn bản cho người mới học, đặt nền cho việc hiểu các giáo lý sâu hơn về sau.
Về nội dung, kinh nhấn mạnh tinh thần thiểu dục tri túc, lìa bỏ ái dục và danh lợi, giữ tâm thanh tịnh. Nhiều đoạn dùng hình ảnh ví dụ sinh động để khắc họa nguy hiểm của tham dục và sự quý báu của tâm xả ly, theo mạch tinh thần gần với các kinh dạy về giới – định – tuệ.
Ví dụ: Một đoạn quen thuộc ví người ôm giữ ái dục như kẻ cầm đuốc đi ngược gió, ắt có nguy cơ bỏng tay — hình ảnh nhắc người tu sớm buông bỏ tham luyến.
Dễ nhầm: Đừng nhầm Kinh Bốn Mươi Hai Chương với Kinh Di Giáo (lời dạy cuối của Đức Phật) — tuy thường được in chung trong các tuyển tập “kinh nhật tụng” nhập môn, hai bản là khác nhau. Ngoài ra, danh xưng “truyền vào sớm nhất” là theo truyền thống, các học giả còn thảo luận, nên nêu một cách thận trọng.